Yağlı güreşin olimpiyatı: Kırkpınar « BarkoTürk

18 Ocak 2022 - 21:50

Yağlı güreşin olimpiyatı: Kırkpınar

“Yağlı güreşin olimpiyatı” olarak bilinen Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri, geçmişin emanetini geleceğe taşımanın gururuyla bir kez daha …

Yağlı güreşin olimpiyatı: Kırkpınar
Son Güncelleme :

05 Temmuz 2021 - 15:04

973 views

“Yağlı güreşin olimpiyatı” olarak bilinen Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri, geçmişin emanetini geleceğe taşımanın gururuyla bir kez daha pehlivanları kardeşlik, centilmenlik ve yiğitlik düsturuyla buluşturacak.

Kendine has ritüelleriyle ön plana çıkan Tarihi Kırkpınar Güreşleri, geçmişin mirasını geleceğe taşımaya devam ediyor.

Türk güreşinin en büyük organizasyonu kabul edilen 660’ıncı Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri, 9 Temmuz Cuma günü başlayacak. Minik pehlivanların kol bağlamasıyla gelenek bir kez daha tekrarlanacak.

Güreş ağasının seçileceği, çeşitli boylarda müsabakaların yapılacağı ve Türkiye’nin başpehlivanının belirleneceği tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri, renkli görüntülere sahne olacak.

Efsanenin doğuşu

Tarihi Kırkpınar Güreşleri’nin, Rumeli’nin fethine giden 40 akıncıdan Ali ile Selim kardeşlerin, birbirleriyle saatlerce güreşip can vermeleri sonrası ortaya çıktığı kabul edilir.

Galibi belli olmayan bir güreşte can veren iki akıncıya vefa olarak 660 yıldır devam eden tarihi güreşlerin, bazıları değişime uğrasa da asırlardır gelenekleriyle geleceğe taşınan “olmazsa olmazları”, Kırkpınar’ı efsane yapmaya devam ediyor.

Neden güreşte yağlanma var?

Diğer güreşlerden “yağlanma” ritüeliyle kendisini ayıran branş, Türk halkının dünya sporuna bir armağanı olarak gösteriliyor.

Kispetten başka vücutta tutacak yer bırakmaması nedeniyle pehlivanların yağ ile de mücadele ettiği güreşlerde en iyi olabilmek için, diğer güreş branşlarına göre çok daha fazla efor sarf edilmesi gerekiyor.

Güreş tarihçilerinden Ali Gümüş, Rumeli’deki ilk güreşlerde meydanın sivrisinekten geçilmemesi nedeniyle, yağın güreşle buluştuğu tezini ortaya atıyor.

Zeytinyağı sürülen vücuda sivrisineğin gelmemesi üzerine Rumeli’deki güreşlerde başlanan yağlanma, bir süre sonra branşın adına da kurallarına da etki ediyor.

Yağlı güreş oyunları

Ayakta ve yerde yapılan güreşlerde oyunlar, “elense”, “tırpan”, “kaz kanadı”, “ayakta güreşi bağlama”, “budama”, “paça”, “kazık”, “kepçe”, “kemane”, “kolbastı”, “köstek”, “künde”, “boyunduruk”, “kurt kapanı”, “yanbaş”, “sarma” olarak sıralanıyor.

Yağlı güreş kurallarına göre, rakibi sırt üstü getirmek, rakibini kucaklayıp, ayağını yerden kesmiş vaziyette en az üç adım taşımak, rakibi pes ettirmek, rakibin ayağından kispetini çıkarmak ya da boydan boya kispetin yırtılması, galibiyet anlamına geliyor.

Güreşlerde hakeme, seyirciye, rakibe söz ya da işaretle hakaret etmek, rakiple tartışmak, güreşi sulandırmak, şike yapmak, güreş kurallarına uymamak, hakeme riayet etmemek de ceza gerektiriyor.

Kırkpınar’a özel terimler

Kırkpınar’a özel bazı terimlerin anlamı şöyle:

Ağa: Eskiye nazaran şimdi sadece bir simge durumunda olsa da ağa, Kırkpınar’ın vazgeçilmez ögelerinin başında geliyor. Eskiden güreşleri düzenleyen, konukları ağırlayan, ödüller dağıtan ağanın pek çok görevi Edirne Belediyesi ve Türkiye Güreş Federasyonu tarafından yapılıyor.

Başpehlivan: Kırkpınar’da baş güreşlerinde rakibini yenen pehlivan Türkiye başpehlivanı unvanını alıyor. Bu unvanı 3 kere üst üste alan başpehlivan, altın kemerin daimi sahibi oluyor.

Kispet: Manda ve dana derisinden yapılan pehlivan giysisine verilen ad. Beli sarması için bel kısmında kalın bir ip bulunan kispetin, paça kısmı da bir sicimle bağlanır. İyi bağlanmayan bir paça, rakip güreşçinin parmaklarını paçadan içeri sokup yenmesi anlamına gelir. Kispetler zembil adı verilen hasır çantalarla taşınır.

Peşrev: Pehlivanın rakibiyle güreşe tutuşmadan önce yaptığı egzersizlerin bütünüdür. Belirli bir ritüeli bulunan peşrev, pehlivanı seyreden izleyiciyi coşturarak, güreşçiye moral de yükler. Hakem heyeti önünde toplanan pehlivanlar, cazgırın tanıtımıyla peşreve başlar. Üç ileri, üç geri gidişten sonra yere sol diz ile çökülür. Önce sağ el yere, dize, dudağa ve alına vurulur. Bu şekilde çayırda gidiş geliş yapılır. Bu sırada karşılaşılan rakibin paçaları yoklanır, sırtı sıvazlanır, enseler bağlanır, el tutuşulur.

Yağlanma: Güreşte, her iki pehlivan da müsabaka öncesi yağlanır. Yağ sürülen vücut kolay kavranamaz. Pehlivanlar, omuzlarına, göğüslerine, kol ve kispetlerine yağ sürer.

Cazgır: “Salavatçı” da denilen cazgır, hakem heyetinin eşleştirdiği pehlivanların adlarını, memleketlerini uygun manilerle söyleyip, pehlivanları güreşe dua ile davet eder.

Davulcu ve zurnacı: Güreşlerin olmazsa olmaz ögelerindendir. Çaldıkları ezgilerle pehlivanları ve seyirciyi coştururken, kimi zaman da güreşteki temponun düştüğünü, vuruşlarıyla pehlivanlara aktarırlar.

Kırmızı dipli mum: Kırkpınar’ın davet simgesidir.

FİKSTÜR - 18 Ocak 2022 Salı

Tümünü Gör

17:00

Gaziantep FKvsÖznur Kablo Yeni Malatyaspor

20:00

VavaCars Fatih KaragümrükvsBeşiktaş

20:00

İttifak Holding KonyasporvsAdana Demirspor

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
# TAKIMLAR O AV P
1 Trabzonspor 21 23 50
2 İttifak Holding Konyaspor 20 16 39
3 Atakaş Hatayspor 21 4 35
4 Medipol Başakşehir 20 10 34
5 Adana Demirspor 21 6 34
6 Fenerbahçe 21 7 33
7 Beşiktaş 21 3 32
8 Aytemiz Alanyaspor 21 0 32
9 Gaziantep FK 21 -1 31
10 Demir Grup Sivasspor 21 7 30
11 VavaCars Fatih Karagümrük 21 -1 30
12 Yukatel Kayserispor 21 0 28
13 Galatasaray 21 -2 27
14 GZT Giresunspor 21 -1 25
15 Fraport TAV Antalyaspor 21 -10 23
16 Göztepe 21 -5 21
17 Kasımpaşa 21 -5 21
18 Altay 21 -12 18
19 Çaykur Rizespor 21 -19 18
20 Öznur Kablo Yeni Malatyaspor 21 -20 15
# TAKIMLAR O AV P
1 Bereket Sigorta Ümraniyespor 20 19 42
2 MKE Ankaragücü 20 17 42
3 BB Erzurumspor 20 11 38
4 Eyüpspor 20 8 36
5 Royal Hastanesi Bandırmaspor 20 12 33
6 İstanbulspor 20 5 33
7 Adanaspor 20 6 32
8 Yılport Samsunspor 19 5 30
9 Tuzlaspor 20 1 27
10 Gençlerbirliği 20 -6 26
11 Manisa FK 20 -4 25
12 Beypiliç Boluspor 19 0 24
13 Kocaelispor 20 -5 24
14 Ankara Keçiörengücü 20 -5 23
15 Nasadoge Menemenspor 20 -10 23
16 Altınordu 20 -13 22
17 Bursaspor 20 -8 20
18 Altaş Denizlispor 20 -11 19
19 Balıkesirspor 20 -22 8
# TAKIMLAR O AV P
1 Pendikspor 17 12 39
2 Bucaspor 1928 18 7 30
3 Amed Sportif Faaliyetler 18 4 29
4 Nazilli Belediyespor 18 3 28
5 Ankara Demirspor 18 3 27
6 Uşakspor A.Ş. 18 -2 25
7 Isparta 32 Spor 18 1 25
8 Kırşehir Belediyespor 18 4 25
9 Kırklarelispor 18 8 25
10 Şanlıurfaspor 18 0 23
11 Anagold 24Erzincanspor 17 5 23
12 CriptoSwaps Zonguldak Kömürspor 18 -6 22
13 Pazarspor 18 -5 22
14 Akhisarspor 18 -4 22
15 Tarsus İdman Yurdu 18 -2 21
16 Karatay Termal 1922 Konyaspor 18 0 19
17 Eskişehirspor 18 -18 16
18 TECO Karacabey Belediyespor 18 -10 16
19 GMG Kastamonuspor 0 0 0
# TAKIMLAR O AV P
1 Sakaryaspor 20 35 48
2 1461 Trabzon FK 20 16 40
3 Sivas Belediyespor 20 21 37
4 Afjet Afyonspor 20 17 37
5 An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 20 7 36
6 Somaspor 20 10 35
7 Bodrumspor 20 14 34
8 Çorum FK 20 14 34
9 Silahtaroğlu Vanspor FK 20 0 32
10 Ankaraspor 20 8 30
11 Serik Belediyespor 20 -1 29
12 İnegölspor 20 -4 27
13 Diyarbekirspor 20 0 25
14 Etimesgut Belediyespor 20 -5 24
15 Turgutluspor 20 -12 22
16 Adıyaman FK 20 -11 19
17 Sarıyer 20 -15 15
18 Ergene Velimeşespor 20 -21 15
19 Kahramanmaraşspor 20 -36 11
20 Niğde Anadolu FK 20 -37 6